آیا لیسنینگ آکادمیک و جنرال تفاوت دارند؟
خیر. بخش Listening در آیلتس آکادمیک و جنرال یکسان است. هر دو آزمون چهار بخش و ۴۰ سؤال دارند و شیوه نمره‌دهی آن‌ها هم تفاوتی ندارد. تفاوت اصلی Academic و General Training مربوط به بخش‌های Reading و Writing است.
پس اگر برای آزمون جنرال آماده می‌شوید، لازم نیست دنبال منبعی با عنوان «لیسنینگ جنرال» بگردید. همان تمرین‌ها و نمونه‌سؤال‌های استاندارد IELTS Listening که داوطلبان آکادمیک استفاده می‌کنند، برای شما هم مناسب‌اند.
اگر هنوز نمی‌دانید کدام نوع آیلتس برای شما مناسب‌تر است، تفاوت‌های اصلی را در راهنمای آیلتس آکادمیک و جنرال توضیح داده‌ایم. اما وقتی به Listening می‌رسیم، مسیر آماده‌سازی هر دو گروه یکی است.
ساختار لیسنینگ آیلتس: چهار بخش و ۴۰ سؤال
آزمون Listening از چهار بخش تشکیل شده و در هر بخش ۱۰ سؤال وجود دارد؛ یعنی در مجموع باید به ۴۰ سؤال پاسخ دهید. فایل‌های صوتی آزمون حدود ۳۰ دقیقه طول می‌کشند.
فضای سؤال‌ها هم به‌تدریج تغییر می‌کند:
بخش ۱: گفت‌وگوی دو نفر درباره یک موقعیت روزمره، مثل رزرو، ثبت‌نام یا درخواست اطلاعات.
بخش ۲: صحبت یک نفر درباره موضوعی عمومی؛ برای مثال معرفی یک مکان، برنامه یا خدمات.
بخش ۳: گفت‌وگویی چندنفره در محیط آموزشی یا دانشگاهی، مثلاً صحبت دانشجوها با یکدیگر یا با استاد.
بخش ۴: یک سخنرانی یا ارائه درباره موضوعی دانشگاهی یا تخصصی.
هنگام تمرین، چند ویژگی این ساختار را باید جدی بگیرید.
پاسخ‌ها به همان ترتیبی می‌آیند که سؤال‌ها را می‌بینید. یعنی پاسخ سؤال ۱۲ قبل از پاسخ سؤال ۱۳ شنیده می‌شود. اگر یک سؤال را از دست دادید، بهتر است سریع به سؤال بعدی بروید. ماندن روی پاسخ قبلی معمولاً باعث می‌شود چند پاسخ بعدی را هم از دست بدهید.
قرار نیست همیشه یک نوع لهجه بشنوید. در IELTS Listening ممکن است با لهجه‌های مختلف انگلیسی روبه‌رو شوید. به همین دلیل بهتر است تمام تمرین شما محدود به یک نوع تلفظ، مثلاً فقط بریتانیایی یا فقط آمریکایی، نباشد.
و نکته مهم‌تر اینکه فایل صوتی فقط یک بار پخش می‌شود. نحوه تمرین شما باید این واقعیت را هم شبیه‌سازی کند؛ جلوتر توضیح می‌دهیم چطور.
تفاوت شیوه‌های برگزاری Listening و ثبت پاسخ‌ها
برای Listening، تفاوتی که واقعاً روی روش تمرین شما اثر می‌گذارد Academic یا General بودن آزمون نیست؛ قالب برگزاری آزمون است.
در نسخه کاغذی سنتی، بعد از تمام شدن فایل صوتی برای انتقال پاسخ‌ها از دفترچه سؤال به پاسخ‌نامه زمان جداگانه داشتید. IELTS اعلام کرده است از میانهٔ ۲۰۲۶ آزمون کاغذی سنتی را کنار می‌گذارد، اما زمان اجرا در هر کشور متفاوت است. هنگام رزرو، شیوه‌ای را که در همان مرکز و تاریخ ارائه می‌شود بررسی کنید.
در آزمون کامپیوتری پاسخ‌ها را همان لحظه داخل سیستم وارد می‌کنید و در پایان فقط زمان کوتاهی برای بررسی آن‌ها دارید. در نتیجه مواردی مثل املای کلمات، مفرد و جمع بودن پاسخ و وارد کردن دقیق اطلاعات از همان ابتدا اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
گزینه «IELTS on computer (Writing on Paper)» آزمون کاغذی سنتی نیست: Listening و Reading همچنان روی رایانه اجرا می‌شوند و فقط پاسخ‌های Writing را با دست می‌نویسید. بنابراین برای Listening روی رایانه تمرین کنید. درباره زمان‌بندی تغییر و گزینه Writing on Paper، اطلاعیه رسمی IELTS درباره تغییر شیوه برگزاری و جزئیات گزینه Writing on Paper را ببینید.
فقط خوب شنیدن کافی نیست
خیلی از داوطلبان برای بهتر شدن Listening ساعت‌ها پادکست، فیلم یا ویدیوهای انگلیسی گوش می‌دهند. این کار برای تقویت زبان مفید است، اما به‌تنهایی شما را برای ساختار آزمون آیلتس آماده نمی‌کند.
در IELTS Listening فقط گوش شما درگیر نیست. باید بتوانید در زمان کوتاه سؤال‌ها را بخوانید، بفهمید دنبال چه نوع اطلاعاتی هستید و هم‌زمان جای خودتان را در فایل صوتی گم نکنید.
وقتی قبل از شروع یک بخش چند ثانیه فرصت دارید، بهتر است از آن برای نگاه کردن به سؤال‌های پیش رو استفاده کنید.
سؤال‌های بعدی را بخوانید. وقتی فایل صوتی جلو رفته، برگشتن ذهنی به سؤال قبلی معمولاً کمکی نمی‌کند.
حدس بزنید چه نوع پاسخی لازم است. آیا جای خالی احتمالاً یک عدد است؟ نام یک شخص؟ تاریخ؟ مبلغ؟ اسم مفرد یا جمع؟ همین پیش‌بینی ساده باعث می‌شود هنگام شنیدن سریع‌تر اطلاعات موردنظر را تشخیص دهید.
دستور سؤال را بررسی کنید. مخصوصاً در سؤال‌های جای خالی، محدودیت تعداد کلمات اهمیت زیادی دارد.
به کلمات کلیدی توجه کنید، اما منتظر شنیدن عین همان کلمه نباشید. در بسیاری از سؤال‌ها، مفهوم با یک عبارت یا مترادف متفاوت بیان می‌شود.
با تمرین باید به جایی برسید که هنگام شنیدن فایل، بدانید سؤال بعدی دنبال چه اطلاعاتی است. این مهارت بیشتر از طریق حل نمونه‌سؤال‌های واقعی و تمرین در شرایط زمانی شکل می‌گیرد، نه فقط گوش دادن آزاد به انگلیسی.
اشتباهات رایج در لیسنینگ آیلتس
هر پاسخ اشتباه در Listening الزاماً به این معنی نیست که جمله را نشنیده‌اید یا متوجه نشده‌اید. بخشی از خطاها از بی‌دقتی در همان چند ثانیه‌ای می‌آیند که باید پاسخ را ثبت کنید.
تغییر یا اصلاح حرف گوینده. ممکن است ابتدا یک اطلاعات گفته شود و چند لحظه بعد اصلاح شود؛ مثلاً گوینده بگوید «سه‌شنبه... ببخشید، پنجشنبه». اگر به محض شنیدن گزینه اول پاسخ را قطعی کنید، احتمال دارد اصلاح بعدی را از دست بدهید. بهتر است تا کامل شدن جمله گوش بدهید.
مفرد و جمع. جزئیاتی مثل ticket و tickets می‌توانند در درست یا غلط شدن پاسخ مؤثر باشند. به ساختار جمله اطراف جای خالی هم توجه کنید؛ اغلب از همان‌جا می‌توان فهمید پاسخ باید مفرد باشد یا جمع.
محدودیت تعداد کلمات. اگر دستور سؤال مثلاً نوشته باشد NO MORE THAN TWO WORDS، پاسخ شما نباید بیشتر از دو کلمه باشد. درست بودن مفهوم، محدودیت نوشته‌شده در دستور سؤال را حذف نمی‌کند.
املا. اگر پاسخ را شنیده باشید اما آن را اشتباه بنویسید، ممکن است امتیاز سؤال را از دست بدهید. به همین دلیل تمرین املای واژه‌هایی که در Listening زیاد دیده می‌شوند، مخصوصاً نام روزها، ماه‌ها، اعداد و بعضی واژه‌های روزمره، ارزش دارد.
شماره‌ها و spelling. در بعضی سؤال‌ها باید شماره تلفن، آدرس، نام یا اطلاعاتی را ثبت کنید که حرف‌به‌حرف گفته می‌شود. سرعت در تشخیص حروف و اعداد چیزی است که با تمرین بهتر می‌شود.
فایل فقط یک بار پخش می‌شود؛ پس تمرین هم باید واقعی باشد
یکی از مهم‌ترین قوانین Listening این است که فایل صوتی در آزمون فقط یک بار پخش می‌شود. امکان Pause کردن یا چند ثانیه برگشتن به عقب را ندارید.
بااین‌حال در تمرین، خیلی راحت وسوسه می‌شویم همان جمله‌ای را که متوجه نشده‌ایم دوباره گوش کنیم. برای یادگیری این کار مفید است، اما اگر وسط یک آزمون آزمایشی انجامش دهید، نمره‌ای که در پایان می‌گیرید دیگر تصویر دقیقی از عملکرد شما در شرایط واقعی نیست.
بهتر است تمرین را به دو مرحله جدا تقسیم کنید:
مرحله آزمون: یک Listening کامل را بدون توقف و بدون برگشت انجام دهید. اگر پاسخی را از دست دادید، جلو بروید و اجازه ندهید یک سؤال باعث شود سؤال‌های بعدی را هم از دست بدهید.
مرحله بررسی: بعد از تمام شدن آزمون و ثبت نمره، دوباره سراغ فایل بروید. این بار می‌توانید قسمت‌های دشوار را چند بار گوش کنید، Transcript را ببینید و دقیقاً مشخص کنید چرا پاسخ را از دست داده‌اید.
مثلاً ممکن است متوجه شوید مشکل اصلی شما شنیدن واژه نبوده، بلکه سؤال را دیر خوانده‌اید. یا شاید پاسخ را شنیده‌اید اما متوجه اصلاح گوینده نشده‌اید. پیدا کردن همین الگوهاست که تمرین را مفید می‌کند.
برای تمرین سؤال‌های مختلف می‌توانید از صفحه لیسنینگ لاتورین شروع کنید.
چطور سطح واقعی لیسنینگ خودمان را بفهمیم؟
در Listening، ارزیابی نسبت به Speaking ساده‌تر است؛ چون در پایان می‌توانید تعداد پاسخ‌های درست خودتان از ۴۰ سؤال را بشمارید و نتیجه را به Band تقریبی تبدیل کنید.
اما این عدد زمانی معنا دارد که شرایط تمرین هم به آزمون واقعی نزدیک باشد. اگر وسط فایل چند بار به عقب برگردید، هر بخش را در زمان جداگانه انجام دهید یا بین سؤال‌ها استراحت طولانی داشته باشید، نتیجه احتمالاً بهتر از عملکرد واقعی شما دیده می‌شود.
برای اینکه تصویر قابل‌اعتمادتری از سطح خودتان داشته باشید، هر چند وقت یک‌بار یک آزمون کامل ۴۰ سؤالی را در یک نشست و بدون توقف انجام دهید. بعد از ثبت نتیجه، تازه وارد مرحله تحلیل اشتباهات شوید.
اگر قرار است به‌زودی در آزمون شرکت کنید، بهتر است فقط مهارت‌ها را جداگانه تمرین نکنید و چند بار شرایط یک آزمون کامل و زمان‌دار را هم تجربه کنید. این کار کمک می‌کند ببینید در شرایط واقعی‌تر چطور تمرکزتان را حفظ می‌کنید.