آیا لهجه فارسی نمره اسپیکینگ آیلتس را پایین می‌آورد؟
خیر. داشتن لهجه فارسی به‌خودی‌خود باعث کم شدن نمره Speaking نمی‌شود. چیزی که در معیار Pronunciation اهمیت دارد این است که گفتار شما برای شنونده واضح و قابل‌فهم باشد.
بنابراین هدف تمرین تلفظ نباید این باشد که کاملاً شبیه یک گوینده بریتانیایی یا آمریکایی صحبت کنید. بهتر است روی بخش‌هایی کار کنید که ممکن است باعث شوند شنونده یک کلمه را اشتباه بفهمد یا برای دنبال کردن جمله به تلاش بیشتری نیاز داشته باشد.
الگوهایی که در ادامه می‌بینید فهرست رسمی IELTS نیستند. این‌ها بیشتر از تفاوت‌های آوایی فارسی و انگلیسی می‌آیند و ممکن است در گفتار بعضی فارسی‌زبان‌ها دیده شوند. همه افراد هم لزوماً همه این مشکلات را ندارند.
Pronunciation چه نقشی در نمره Speaking دارد؟
Speaking آیلتس حدود ۱۱ تا ۱۴ دقیقه طول می‌کشد و از سه بخش تشکیل شده است.
عملکرد شما بر اساس چهار معیار ارزیابی می‌شود:
Fluency and Coherence
Lexical Resource
Grammatical Range and Accuracy
Pronunciation
Pronunciation فقط تلفظ تک‌تک واژه‌ها نیست. ریتم جمله، تکیه کلمات، آهنگ گفتار و واضح بودن صداها هم روی قابل‌فهم بودن صحبت شما اثر دارند.
همچنین بهتر است Fluency را با سریع صحبت کردن اشتباه نگیرید. تند حرف زدن لزوماً Fluency را بهتر نمی‌کند و حتی ممکن است باعث شود بعضی کلمات نامشخص‌تر شنیده شوند.
۸ مشکل تلفظی رایج برای بعضی فارسی‌زبان‌ها
برای بیشتر تمرین‌های این بخش فقط به تلفن یا یک ابزار ضبط صدا نیاز دارید. هنگام صحبت کردن همیشه متوجه تفاوت تلفظ خودتان نمی‌شوید، اما در بازپخش صدا مشکلات واضح‌تر شنیده می‌شوند.
۱. تفاوت /w/ و /v/
صدای /w/ در فارسی معادل دقیقی ندارد و به همین دلیل ممکن است بعضی فارسی‌زبان‌ها آن را به /v/ نزدیک تلفظ کنند.
مثلاً ممکن است:
west شبیه vest یا wine شبیه vine شنیده شود.
برای /v/ دندان‌های بالا با لب پایین تماس دارند. اما هنگام تولید /w/ لب‌ها گرد می‌شوند و دندان‌ها نباید با لب پایین تماس داشته باشند.
تمرین: این جفت‌ها را آرام و بعد با سرعت طبیعی تکرار کنید:
west / vest
wine / vine
wet / vet
worse / verse
بعد جمله زیر را ضبط کنید:
We would rather work with the wine we won.
۲. اضافه کردن یک مصوت قبل یا میان چند همخوان
در فارسی ترکیب چند همخوان در ابتدای کلمه محدودتر از انگلیسی است. به همین دلیل ممکن است هنگام تلفظ بعضی کلمات انگلیسی، یک صدای اضافی وارد کلمه شود.
مثلاً street ممکن است به شکلی نزدیک به estreet و speak به espeak تبدیل شود. همین اتفاق ممکن است در کلماتی مثل class و plan هم دیده شود.
این صدای اضافی می‌تواند ریتم کلمه را تغییر دهد و گاهی فهم آن را سخت‌تر کند.
تمرین: کلمه را مرحله‌به‌مرحله از انتها بسازید:
reet → treet → street
بعد با این کلمات تمرین کنید:
play / plan / please
speak / spend / sport
street / strong / student
در فایل ضبط‌شده بررسی کنید که آیا قبل از حرف اول یک صدای اضافه شنیده می‌شود یا نه.
۳. تلفظ /θ/ و /ð/
صداهای ابتدای think و this در فارسی وجود ندارند. به همین دلیل ممکن است با صداهایی مثل /t/، /d/، /s/ یا /z/ جایگزین شوند.
مثلاً:
think → tink
three → tree
this → dis
برای ساختن این صدا، نوک زبان باید کمی بین دندان‌ها یا نزدیک لبه دندان‌های بالا قرار بگیرد و هوا از میان زبان و دندان عبور کند.
تمرین:
think / sink
three / tree
thin / tin
they / day
بعد جمله زیر را چند بار ضبط کنید:
I think these three things are worth it.
۴. ضعیف شدن صداهای پایانی کلمه
در بعضی گویندگان، همخوان‌های پایانی انگلیسی خیلی ضعیف ادا می‌شوند و ممکن است دو کلمه نزدیک به هم شنیده شوند.
مثلاً تفاوت میان:
bet / bed
back / bag
proof / prove
گاهی برای شنونده فقط از خود همخوان پایانی مشخص نمی‌شود و طول مصوت قبل از آن هم به تشخیص کلمه کمک می‌کند.
تمرین: جفت‌های زیر را ضبط کنید و روی تفاوت انتهای کلمه و طول مصوت توجه داشته باشید:
bet / bed
back / bag
seat / seed
proof / prove
۵. تفاوت /ɪ/ و /iː/
دو صدای موجود در کلماتی مثل ship و sheep برای فارسی‌زبان‌ها گاهی بیش از حد شبیه هم تلفظ می‌شوند.
نمونه‌های دیگر:
fit / feet
live / leave
sit / seat
/iː/ معمولاً کشیده‌تر است، اما تفاوت فقط طول صدا نیست. شکل دهان و محل زبان هم کمی تغییر می‌کند.
تمرین: جفت‌های زیر را بدون نگاه کردن به متن ضبط کنید و بعد در بازپخش ببینید خودتان می‌توانید تشخیص دهید کدام کلمه را گفته‌اید یا نه:
ship / sheep
fit / feet
live / leave
bin / bean
sit / seat
۶. تکیه کلمات
تکیه در کلمات انگلیسی همیشه روی یک هجای ثابت قرار نمی‌گیرد و گاهی تغییر محل تکیه باعث می‌شود کلمه برای شنونده سخت‌تر قابل‌تشخیص باشد.
این مسئله مخصوصاً در کلمات چندبخشی اهمیت دارد.
مثلاً تکیه در اعضای یک خانواده واژگانی می‌تواند جابه‌جا شود:
PHOtograph
phoTOgrapher
photoGRAPHic
تمرین: وقتی کلمه جدیدی یاد می‌گیرید، فقط معنی و املای آن را یادداشت نکنید. هجایی را که تکیه دارد هم مشخص کنید و چند بار کلمه را با صدای بلند بگویید.
۷. Weak Forms و صدای Schwa
در انگلیسی همه کلمات یک جمله با شدت و طول یکسان گفته نمی‌شوند. کلمات اصلی جمله معمولاً برجسته‌تر هستند و کلمات دستوری مثل to، for و and اغلب کوتاه‌تر و ضعیف‌تر تلفظ می‌شوند.
اگر همه کلمات را با وزن یکسان بگویید، ممکن است تک‌تک آن‌ها درست باشند اما ریتم کل جمله کمی غیرطبیعی شنیده شود.
تمرین: این جمله را بگویید:
I went to the shop for a bit of bread.
روی واژه‌های اصلی مثل went، shop، bit و bread تأکید بیشتری بگذارید و بقیه را سبک‌تر تلفظ کنید.
هدف تقلید اغراق‌آمیز لهجه نیست؛ فقط باید تفاوت میان کلمات مهم و کلمات کم‌اهمیت‌تر جمله را بشنوید.
۸. یکنواخت شدن آهنگ جمله
Pronunciation فقط به صداهای جداگانه محدود نیست. بالا و پایین رفتن آهنگ جمله هم به شنونده کمک می‌کند بفهمد کدام قسمت مهم است، جمله تمام شده یا هنوز ادامه دارد.
اگر همه جمله تقریباً روی یک تُن گفته شود، گفتار ممکن است یکنواخت شود و دنبال کردن آن برای شنونده سخت‌تر باشد.
تمرین: جمله زیر را با سه معنی متفاوت ضبط کنید:
You liked it.
یک بار به‌صورت جمله خبری، یک بار به‌صورت سؤال و یک بار با حالت تعجب.
بعد فایل‌ها را گوش کنید. اگر هر سه تقریباً یکسان شنیده می‌شوند، می‌توانید روی تنوع آهنگ بیشتر کار کنید.
برای فهرست هم می‌توانید این الگو را تمرین کنید:
I studied at home ↗, in the library ↗, and on the bus ↘.
برنامه روزانه ۱۵ دقیقه‌ای برای تمرین Pronunciation
لازم نیست هر روز روی همه مشکلات تلفظ کار کنید. تمرکز روی یک مورد مشخص معمولاً مفیدتر است.
۳ دقیقه: یک جفت صدایی یا یکی از مشکلات بالا را انتخاب کنید و همان را تمرین کنید.
۵ دقیقه: Shadowing انجام دهید؛ یک فایل کوتاه انگلیسی را پخش کنید و هم‌زمان یا کمی بعد از گوینده، جمله را با همان ریتم و آهنگ تکرار کنید.
۵ دقیقه: به یک سؤال Speaking پاسخ دهید و صدای خودتان را ضبط کنید.
۲ دقیقه: فایل را دوباره گوش دهید و فقط یک نکته مشخص را برای تمرین فردا انتخاب کنید.
اگر امروز /w/ مشکل اصلی بود، فردا همان را تمرین کنید. لازم نیست هم‌زمان تلفظ، واژگان، گرامر و آهنگ جمله را اصلاح کنید.
برای تمرین کامل‌تر Speaking می‌توانید از صفحه اسپیکینگ لاتورین شروع کنید.
اگر Part 3 برایتان دشوارتر است و هنگام فکر کردن تلفظ و Fluency هم افت می‌کند، راهنمای پارت ۳ اسپیکینگ آیلتس را هم ببینید.
چطور بفهمیم تلفظمان بهتر شده است؟
معیار پیشرفت این نیست که لهجه فارسی کاملاً از بین برود.
چند نشانه ساده‌تر و کاربردی‌تر وجود دارد: شنونده کمتر از شما می‌خواهد جمله را تکرار کنید، هنگام گوش دادن به صدای ضبط‌شده کلمات خودتان را راحت‌تر تشخیص می‌دهید و برای تلفظ یک کلمه مجبور نیستید وسط جمله مکث طولانی کنید.
ضبط صدا برای دنبال کردن این تغییرات مفید است. اگر هر چند هفته یک بار به فایل‌های قدیمی برگردید، راحت‌تر متوجه می‌شوید کدام مشکلات کمتر شده‌اند.
البته تمرین انفرادی نمی‌تواند تمام شرایط Speaking واقعی را شبیه‌سازی کند. در آزمون باید هم‌زمان به سؤال گوش کنید، فکر کنید و پاسخ بدهید. به همین دلیل اگر به تاریخ آزمون نزدیک شده‌اید، بهتر است علاوه بر تمرین تلفظ، یک Speaking کامل و زمان‌دار هم انجام دهید.